Zelf schrijven? Dan hebben we enkele tips!


Denk je zelf te kunnen schrijven? Prima, hou het simpel en schrijf wat in je opkomt, want niets is zo demotiverend als een leeg scherm voor je ogen. We zetten hier geen boekwerk met tips neer, al zouden we dat wel kunnen, maar willen je wel enkele concrete aandachtspunten meegeven.

Spreektaal is geen leestaal

Interviews hoeven niet altijd even letterlijk te zijn. Soms zijn citaten niet goed of onduidelijk geformuleerd. De tekst kun je dan aanpassen, al dan niet in overleg met de geïnterviewde. De leesbaarheid staat voorop.

Indien mogelijk, schrijf consequent in de tegenwoordige tijd

Eigenlijk mag dit wel op de eerste positie komen te staan. In interviews en met name in reisverslagen de grootste valkuil en het meest lastig te corrigeren. Tegenwoordige tijd en verleden tijd worden soms makkelijk afgewisseld. 'We arriveren' en 'Ik plof op bed' wordt vaak gevolgd door 'Ik at' en 'We vertrokken'. Natuurlijk, even goed lezen en je snapt waarschijnlijk wat bedoeld wordt, zo is de reactie van menig schrijver. Maar het feit dat een deel van je publiek goed moet lezen - en mogelijk nog eens moet teruglezen - geeft aan dat iets niet prettig is geschreven is. Niet zelden kan het leiden tot verkeerd begrip van wat staat geschreven. Hou daarnaast zoveel mogelijk de tegenwoordige tijd aan, het maakt een tekst levendiger en betrekt de lezer bij je verhaal.

Tig keer hetzelfde woord

Een voorbeeldje: 'Wanneer je het board meer op zijn kant probeert te varen blijft slechts een klein deel van je board in het water, zodoende moet je het board wat rechter varen om de vinnen in het water te houden. Blijf je moeite houden om hoogte te lopen, dan past het board niet direct in de omstandigheden.'
Zie je 'm? Zo nee, lees het citaat dan eens hardop voor. In de voorbeeldzin keert de term 'board' erg vaak terug. En dat valt breed gedragen onder het label 'lelijk'. Zelfs in een aantal zinnen achter elkaar hetzelfde woord gebruiken wordt nog als 'niet mooi klinkend' ervaren. Hoe omzeil je 'board' dan? Vervang het door termen als 'model' of 'plank'. Andere notoire voorbeelden van woorden die te vaak in een kort stukje kunnen terugkeren: 'dus', 'ook', 'wel', 'best', 'nog' en werkwoorden als 'zijn', 'hebben', 'moeten' en 'worden'.

Afkortingen zijn voor de luie mens

De leesbaarheid van teksten staat voorop. Schrijf afkortingen daarom voluit. Een afkorting is een leesonderbreking en haalt het leesritme onderuit. Niet onbelangrijk, sommige afkortingen zijn niet bij elke lezer bekend. Daarmee zijn we er nog niet: een tekstblok wordt door afkortingen visueel onrustiger. En dat geldt ook voor symbolen. Dus geen etc. maar et cetera, geen % maar procent, geen VS maar Verenigde Staten, geen °C maar graden Celsius, geen km, maar kilometer.

Dubbelepunt... en dan?

Na een dubbelepunt in een zin begin je met een kleine letter. Misschien heb je in je jonge jaren geleerd dat het een hoofdletter moest zijn, maar taalregeltjes wijzigen zo nu en dan. In het geval van een citaat gebruik je na de aanhalingstekens wel een hoofdletter.

Heel erg veel

De constructie 'heel erg veel' klinkt wat aan de kinderlijke kant. 't Is bovendien dubbelop. 'Erg veel' of liever 'zeer veel' verdient de voorkeur.

Stop met stopwoordjes... dus...

Wees je meer bewust van stopwoordjes. Zo zijn er mensen die alles 'super' vinden. En dan heb je nog mensen die alles logisch vinden en dus overal 'dus' implementeren. Soms dus in drie of vier zinnen achter elkaar. Dus schrap dat overbodige woordje. Een aantal legendarische stopwoordjes: ook, wel, maar en dus super en dus.

Ten slotte nog even het volgende: staat alles op papier, leg dan je verhaal even weg. Slaap er een nachtje over (of neem liever nog meer nachtjes de tijd) en lees de tekst nog eens kritisch door. Je kijkt er vast met een andere blik naar, je ziet andere dingen. En vraag vooral iemand anders om mee te lezen. Want een perfecte tekst schrijf je nooit alleen.

Over de auteur van dit artikel

Alexander van Oosten is allround redacteur, tekstschrijver en mediaspecialist. Heeft gewerkt als redacteur en eindredacteur voor diverse magazines binnen zowel de fun- en actiesporten als de woon- en bouwbranche. Naast tekstschrijver en redacteur is hij onder andere mede-oprichter/beheerder van het blogcollectief Psychologisch.nu.